Amerika – SGK’ya Karşı!
ABD’nin sağlık sistemi yeniden şekillenirken bu durum hiç bir sosyal güvencesi olmayanlara yarayacak. Peki Türkiye’de durum ne? İki ülke arasındaki farkları bu yazıda bulabilirsiniz.
(NEW YORK / İSTANBUL – POSTA212)Amerika ile Türkiye’deki sağlık harcamalarını, sağlık sistemini POSTA 212 olarak sizin için inceledik ve karşılaştırdık. Türkiye’de ağır aksak yürüse bile sosyal devlet geleneği parasız veya az bir katılım payıyla tedavi görmenizi sağlar. Ancak kalite tartışılır. ABD’de ise kalite çok yüksektir ama parasını ödeyebilen bundan yararlanır
ABD’de yeni hazırlanan sağlık reformuna Cumhuriyetçiler, ‘Health Care’ yerine ‘Obamacare’ diyor. Şüphesiz yeni reformun en kazançlı kesimini hiçbir sağlık sigortası bulunmayanlar oluşturacak. ABD’de 40 milyonu aşkın sigortasız kişiden 32 milyonu daha reform paketi ile sigortalılar arasına katılıyor. Bunların çoğu, ya sigorta şirketlerinin sigorta yapmadığı ‘hasta’ kişiler ya da primlerini ödeyemeyecek kadar düşük gelir grubundaki kişilerden oluşuyor.
İşte Türkiye ile ABD’de sağlık hizmetleri
TÜRKİYE-DEVLET KARŞILAR
Türkiye’de sağlık harcamalarının yüzde 80-85’i devlet tarafından karşılanıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu’na bir yerden dahil edildiyseniz siz ve tüm aileniz 2-5 dolar gibi az bir katılım payıyla özel hastanelerde bile tedavi görebilirsiniz.
AMERİKA-CEBİNDEN ÖDERSİN
Amerika’ya gelince devlet desteğinde olan iki sağlık sigortası vardır, Medicare (65 yaş üstü ve engelliler için) ve Medicaid (belli bir gelirin altındakiler için). Çok yaşlı veya çok fakir olmayan herkes sağlık giderlerini kendisi ödemek zorundadır.
TÜRKİYE-PARA VERMEYİ SEVMEZ
Türkiye’de hane halkları tarafından yapılan cepten sağlık harcamasının toplam sağlık harcaması içindeki payı, 2012 yılı göstergelerine göre, yüzde 15,4 olarak gerçekleşmiş. Yapılan araştırmalara göre devlet sağlık harcamalarının yüzde 76.8’ini karşılıyor. Bu oran bazı yıllar yüzde 85’e kadar yükseliyor.
AMERİKA-PARAYI VEREN DÜDÜĞÜ ÇALAR
ABD’de en iyi tedaviyi verecek olan kişisel sağlık sigortası, ancak bunu kişisel geliriyle karşılayabilen veya karşılamaya razı olan bir şirkette iş bulacak kadar şanslı olan insanlara hitap eder. İşten çıkarılmak çoğu zaman bütün ailenin bir gecede sağlık güvencesini yitirmesi anlamına gelir.
TÜRKİYE-SAĞLIK HARCAMASI
Türkiye, 2012 yılında sağlık harcamaları için devlet bütçesinden 76 milyar 278 milyon TL harcamış. Yine Türkiye’de kişi başı sağlık harcaması 2012 yılında, 1 019 TL (566 $) olarak gerçekleşmiş. Bu paranın da çoğunu devlet ödemiş. Genel de devlet 2012 yılında toplam sağlık harcamasının yüzde 76,8’ini karşılamış.Bir yıl içinde 90 gün sigortalı çalıştıysanız her türlü sağlık gideriniz devlet ve üniversite hastanelerinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenir. Özel hastanelerde de az bir katılım payıyla tedavi olabilirsiniz.
AMERİKA-GÜNDE BİN DOLAR
Amerika’da hastalanan bir kişi eğer özel sağlık sigortası yok ise (Yapılan istatistikler ABD’de 40 milyon kişinin hiç bir sigortası olmadığını ortaya çıkarmış) hastaneye kabul edilmek için 5.000 ila 15.000 Dolar depozito yatırması gerekir. Günlük yatak ücreti bile aşırıdır: Özel oda tek başına günlük 1.000 Dolar kadar tutabilir ve bunun üstüne tedavi masrafları eklenir. Bazen hastaneler borçları toplama işini bu konuda uzman olan kişilere devreder. Bir doktorla yarım saat süren bir muayene, hiç test yaptırmasanız bile 300 dolardır.
TÜRKİYE-KASAPLIK KOYUN MUAMELESİ
Türkiye’de özellikle devlet hastanelerinde bir doktor günde 100 ila 200 hastaya baktığı için sizinle fazla ilgilenemez. Günümüzde özel hastane masraflarının yüzde 80’ni devlet tarafından karşılandığı için oralarda da yoğunluk vardır ve özel hastanelerde de fazla ilgi görmeniz mümkün değildir. Yapılan röntgen çekimi veya tahlillerin sonuçlarını almak 15-20 gün sürebilir. Bu arada ölmezseniz tedaviniz başlar.Üniversite ve devlet hastanelerinde 1 yıl sonraya röntgen veya benzeri tahliller için gün verildiği olur. Tabi paranız varsa 1-2 saatte herşeyi halledebilirsiniz.
AMERİKA-PARASI OLAN YAŞAR
Maliyetini karşılayabilenler için ABD’de tıbbi bakımın kalitesi oldukça yüksektir. Ülkede dünyanın en iyi hastaneleri ve tıbbi araştırma kurumları vardır. Genelde doktorların kendi muayenehanelerinde kendi test laboratuarları bile vardır, o yüzden test sonuçları kısa zamanda alınır.
TÜRKİYE-EVE DOKTOR ÖLDÜĞÜNÜZDE GELİR
Türkiye’de eve doktor gelmesi 2000’li yılların başından bu yana ortadan kalkmıştır. Zaten doktor istese de ya devlet ya da özel hastanede çalıştığı için eve gelemez. Ancak öldüğünüzde en yakın sağlık ocağından bir doktorun eve gelip ölüm raporu vermesi gerekir. Yani ölmeden evde doktor görmek çok zengin değilseniz mümkün değildir. Aile Hekimliği diye bir şey vardır ama bir aile hekimi 500 ila 7 bin kişiye baktığı için bu da pratikte yürümemektedir.
ABD-100 DOLARA EVE DOKTOR
ABD’de de Türkiye’de olduğu gibi her alanda uzmanlaşmış hekimler vardır. Özellikle şehirlerde jinekolog veya dermatolog gibi farklı uzmanlara görünmek yaygındır. Bir anne genelde kadın kliniğine gider, çocuklar çocuk kliniğine, vs. Çoğu doktor evde hastaya gitmez ama büyük şehirlerde özel birimler 100 ila 200 dolar karşılığında evinize bir doktor gönderir.
TÜRKİYE-ÖNLEYİCİ TIP YOKTUR
Türkiye’de önleyici tıp her yıl yaptırılan ‘Grip Aşısı’ dışında yoktur. Ancak hastalandığınızda, salgın çıktığında gerekli müdahale yapılır. Zaten büyük kentlerde yaşayan küçük bir azınlık dışında hasta olmadan doktora gitmek gibi bir alışkanlık da yoktur.
ABD-SİSTEMİN ÖZELLİĞİ
Maliyetini karşılayabilenler için ABD’de tıbbi bakımın kalitesi oldukça yüksektir. Ülke dünyanın en iyi hastaneleri ve tıbbi araştırma kurumlarına sahiptir. Genelde doktorların kendi muayenehanelerinde kendi test laboratuarları bile vardır, o yüzden test sonuçları kısa zamanda alınır. En basit şikayet karşısında bile örnekler alıp bir dizi test yapar ve sorunun tam olarak ne olduğunu öğrenmeden sizi bırakmazlar. Kan ve kolesterol testlerinizi düzenli olarak yaptırmanız için sizi uyarırlar. Önleyici tıp, Amerikan sağlık sisteminin önemli bir özelliğidir.
TÜRKİYE-DOKTORUN İNSAFINA KALIR
Türkiye’de günde 100 ila 200 hastaya bakmak zorunda kalan bir devlet hastanesi doktoru sizi üstün köru muayene eder ve reçete yazıp başından savar. Eğer gerçekten hasta olduğunuza ve tedaviye gereksinme duyduğunuza inanır ve de insafa gelirse size biraz daha zaman ayırır. Yine de bazı hastanelerde efsaneleşmiş doktorlar vardır. Ama onların kapılarının önüne de yüzlerce kişi yığılmıştır. Randevu sistemi gelişmiştir ve az bir ücret ödeyen telefonla randevu alıp sıra beklemeden tedavi görebilir.
AB-HASTA MÜŞTERİDİR
ABD’de hasta müşteridir ve tedaviden memnun kalmazsanız istediğiniz her yere gidebilirsiniz. Radyoda, televizyonda, dergilerde, süper marketlerde hep hastane reklamları yapılır. New York’taki bir hastane “size hayallerinizin doğumunu yaşatacağız” diye reklam yapmaktadır. Müşteri olarak seçme şansı sizindir ve bütün serbest piyasa sistemlerinde olduğu gibi bu durum aklınızı karıştırabilir. Amerika’daki en iyi hastaneler üniversitelere bağlı olarak aynı zamanda bir eğitim kurumu olarak çalışır. US News and World Report dergisi her yıl hastanelerin uzmanlıklara göre sıralandığı bir anket yapar. Internet adresinden bu anketleri okuyabilirsiniz (www.usnews.com).
TÜRKİYE-ACİL SERVİS
Türkiye’de hükümetin aldığı sert önleyici tedbirlere karşın, ağır yaralı veya özel uzmanlık isteyen bir hastalık nedeniyle acil servise getirildiyseniz sizi ‘Boş yatak yok’, ‘Uzmanlık alanımız değil’ gibi buna benzer bahanelerle hastaneye almazlar. Hastane hastane dolaşırken de çoğu kez hasta hayatını kaybeder.
AMERİKA-ACİL DURUMLAR
Acil numarası 911’dir. Bu numara hem polisi devreye geçirir hem de ambulansları. Çoğu şehirde 100 veya 200 Dolar’a tutabileceğiniz özel ambulanslar vardır ve bunlar hastanenin göndereceği ambulanstan daha çabuk gelir. Bu ücreti de sigortanız karşılayabilir. Hastanelerde acil servisler vardır. Ambulanslar yasa gereği sizi hastaneye götürmek zorundadır.
TÜRKİYE’DE UCUZ TEDAVİ
Türkiye’de SGK kaydınız varsa zaten tedavi ucuzdur. Şayet yoksa ve fakir iseniz ‘yeşil kart’ alarak sadece devlet hastanelerinden ücretsiz yararlanabilirsiniz. Bunu haricinde her özel hastane ve doktorun ücreti bellidir. Hiç bir sigortanız yoksa Türkiye’de profesörler ortalama 150 Dolar muayene ücreti alır. Uzman doktor da 70 ila 80 Dolar ücret ister.
ABD -UCUZ TEDAVİ YOLLARI
ABD’de ucuz tedavi yok gibi bir şeydir ama Sağlık Koruma Organizasyonları (HMO’lar) diğer tüm sağlık kuruluşlarından daha ucuza bakım yapar. Bunlar devletten işverenlere, hastanelere ve sigorta şirketlerine çok farklı kurum tarafından desteklenen toplu sağlık planlarıdır. Kendi klinikleri kendi doktorları ve hemşireleri vardır. Son 15 yılda sayıları oldukça artmıştır ve şimdi yılda 30 milyon hastaya bakım sağlamaktadır. Bütün tıbbi harcamalar aylık taksitler halinde ödenir ve bunlar genelde sigorta ücretlerinin çok altındadır.. Sigortalardan daha ucuz olmakla beraber HMO’lar daha sınırlı tıbbi bakım sunar. Örneğin onaylanmış doktorların bir listesinin içinden siz bir tanesini seçmek zorunda kalırsınız.
TÜRKİYE’DE ÖZEL SİGORTA MALİYETİ
Genelde Türk halkı özel sağlık sigortası yaptırmaz. Büyük kentlerde son 10 yılda özel sağlık sigortası yaptıranların sayısı artmıştır. Türkiye’de büyük şirketler çalışanlarına indirimli özel sağlık sigortası yaptırmaktadır. Yine de karmaşık bir olaydır. Kimi sigortalar kanser gbi doğal bir hastalığı bile poliçe dışında tutarken, kimi sigorta şirketleri ek bir ücretle bazı riskli hastalıkları da poliçeye ekleyebilir. Bu nedenle poliçe ücretleri yıllık 300 ila 2 bin TL arasında değişebilir
AMERİKA-MALİYETLER
Sağlık sigortası oldukça karmaşık bir olay olduğu için “tipik” poliçeyi tanımlamak zordur. Nerede yaşayacağınız, yaşınız, daha önceki rahatsızlıklarınız, kaç çocuğunuz olduğu veya sigara içip içmediğiniz gibi pek çok faktöre bağlı olarak maliyet değişir.
Bir ABD sigorta şirketinden alabileceğiniz tipik sigorta poliçesine göre 25 ila 34 yaşları arasında, 18 yaşın altında iki çocuğu olan bir çift aylık 180 dolar ve her çocuk için fazladan 34 dolar öder. Poliçenin 100 Dolarlık bir alt sınırı vardır ve 100 ila 50.000 Dolar arasındaki harcamaların yüzde 80’i karşılanır. 50.000 ila 100.000 Dolar arasındaki harcamaların tamamı karşılanır ve bazı durumlarda bu bir milyon dolara kadar uzanır. Doğum, diş bakımı veya göz sağlığı gibi seçmeli ilaveler de yapılabilir.
Kaynak: posta212.com
